fbpx

Pilletje tegen eenzaamheid?

Artikel Pilletje tegen de eenzaamheid? 

Eenzaamheid doet letterlijk pijn, leidt tot stress en is doodsoorzaak nummer 1.

Steeds meer jongeren hebben last van eenzaamheid, die ook nog eens besmettelijk is.

Hoe meer uren je doorbrengt met een PC, een tablet of een smartphone, hoe meer moeite je hebt met empathie, je voorstellen wat iemand anders voelt en ook dat leidt tot eenzaamheid, want uiteindelijk wordt je eigen gevoel ook doffer en doffer.

Dit is geen café-praat. De Duitse psychiater Manfred Spitzer bestudeerde honderden onderzoeken over eenzaamheid en bovenstaande conclusies zijn te lezen in zijn boek Eenzaamheid De impact van sociaal isolement.

 Spitzer heeft een open en kritisch oog voor de gevolgen van de digitalisering van onze omgeving. Maar hij gaat niet diep in op de inhoudelijke beïnvloeding door Facebook, Google en anderen.

Die beïnvloeding wil ik inzichtelijk maken door het verschil tussen een persoon en een individu te laten zien.

 

Individu

Een individu is een element uit een massa vergelijkbare elementen. Het individu is een moderne uitvinding. Je bent als onbeschreven blad op de wereld gedropt. Je hebt aanvankelijk geen echte identiteit, je bent geen IK. Dat moet je zelf allemaal opbouwen door vrije keuzes te maken.

Sartre heeft halverwege de vorige eeuw deze manier van denken filosofisch onderbouwd door te laten zien dat mensen zelfs niet kunnen ontsnappen aan hun vrijheid om te kiezen: ook als je niet kiest, is dat een bewuste keuze; en beweren dat je niets te kiezen is vals geloof. Die vrijheid maakt eenzaam: je moet het echt zelf doen. Het is juist de bedoeling dat je je vrij weet van de bemoeienis van anderen.

Het digitale tijdperk helpt deze filosofie een handje: je hoeft anderen niet meer tegen te komen als je dat niet wilt en het is zelfs zo dat je steeds meer tegenkomt wie en wat aansluit bij je eerdere keuzes en voorkeuren.

Dat je daardoor zelf ook steeds meer gezien wordt als een verzameling voorkeuren en eerdere keuzes, waarbij je IK niet echt meetelt heb je eigenlijk niet in de gaten. Ook al omdat je gevoel steeds doffer is geworden.

 

Persoon

Een persoon is echt iets anders dan een individu.

Ten eerste is de vrijheid van een persoon positief. Het gaat er niet om je vrij te maken van invloeden van anderen, maar om anderen liefdevol tegemoet te treden. Daarmee kom je bij de bedoeling van jouw leven.

Bijna belangrijker nog is dat een persoon in het leven is geroepen om wie hij of zij is. Je bent al iemand, dankzij de relatie met de Persoon die jou graag zag leven. Je kunt dus anders zijn en je hoeft in feite geen moeite te doen om een eigen unieke identiteit op te bouwen (door bijvoorbeeld een net weer andere spijkerbroek te kopen dan de buurman).

 

Wat helpt tegen eenzaamheid?

Spitzer noemt een paar verrassend simpele dingen zoals: iets doen in de natuur, zingen, (samen) muziek maken, iemand helpen, geld weggeven. Eventueel aangevuld met: geaccepteerd worden zoals je de drempel overstapt, uitgenodigd worden om mee te gaan, met rust gelaten worden (het gaat erom dat je er bent; je hoeft niks en je moet niks).

Kortom: persoon zijn en niet gezien worden als telbaar en inpasbaar individu.

 

Pilletje

Spitzer laat zien dat het aanbieden van activiteiten voor eenzame mensen niet voldoende werkt. Er moet innerlijk iets gebeuren. Er moet als het ware een knop worden omgezet, een chemisch proces in de hersens op gang worden gebracht. Was er maar een pilletje tegen eenzaamheid!

Ik denk dat dat pilletje door iemand kan worden gevonden in het geheel van uitgenodigd worden, stil zijn, geaccepteerd worden, geholpen worden na te gaan wat de bedoeling is van jouw eigen leven, etc.

Maar je moet dat eerst leren zien door naar jouw eigen ik te kijken en dan leren geloven door te durven. Makkelijker gezegd dan gedaan, maar we kunnen natuurlijk best iets doen met elkaar.

PS: Op 12 oktober (Alkmaar) wordt de bisdomsdag van bisdom Haarlem gewijd aan de vraag wat eenzaamheid eigenlijk is en wat we er als kerk aan kunnen doen.

Geschreven: 2019-06-19 Age Kramer

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen